De dood in het verkeer

 

Op 11 februari 2009 stopt het leven van een 22-jarige studente Geneeskunde uit Groningen.

Ze wordt aangereden door een vrachtwagen en sterft op het asfalt van de Oostersingel.

Een paar dagen later staat er in de krant dat de 25-jarige vrachtwagenchauffeur uit Tilburg schuldig is aan het ongeluk. Hij heeft de vrouw geen voorrang gegeven. Zelf zegt hij haar nooit gezien te hebben.

En dat had wel gemoeten.

In de reactie-mogelijkheid op de internetsite van de krant heerst enig onbegrip over de schuldigverklaring. Er is immers toch sprake van een ongeluk? Is de chauffeur niet genoeg gestraft?

Ja, is het antwoord op beide vragen.

Maar die constatering is niet genoeg.

Ik heb al eerder gezegd dat de gemiddelde automobilist eigenlijk niet goed weet wat de wetgever van hem of haar verwacht. De redenering is dat je (juridisch) niets kan overkomen als je de verkeersregels naleeft.

Dat is niet zo.

Misschien dat onderstaand quizje het een en ander kan verduidelijken. Probeert u het zelf eens uit:

1) Een fietser rijdt in de binnenstad door rood over een drukke kruising. U kunt hem daardoor niet meer ontwijken. Heeft u schuld?

2) Vijf kinderen fietsen naast elkaar en bijna over de volle breedte van de weg naar school. U als tegemoetkomende automobilist rijdt een van de kinderen aan. Levert dit een veroordeling op?

3) U heeft ’s ochtends knallende ruzie met uw vriendin, stapt woedend in de auto en gaat er vandoor. Op de hoek knalt u tegen een andere auto. Neemt de rechter u uw gemoedstoestand kwalijk?

4) Het is winter en uw ruiten zijn nog wat beslagen. Opnieuw veroorzaakt u een ongeluk. Tellen de beslagen ruiten mee?

5) U rijdt op een zo op het oog verlaten weg en wil links afslaan. Omdat er toch niets aankomt, sla je meteen maar af. Net in die paar seconden dat uw auto de weg blokkeert, dreunt de motorrijder waarvan je zeker wist dat die er net nog niet was in de flank van je auto. Ben je schuldig?

6) Een voetganger loopt zonder te kijken het zebrapad op. Boem. Schuldig?

 

Het zal u wellicht niet verbazen. Achter al deze vragen kun je in verschillende varianten rustig ja zetten.  En dat kan soms betekenen dat u zwart op wit in een vonnis te lezen krijgt dat u verantwoordelijk bent voor de dood van een ander.  

Dat klinkt misschien een beetje cru, maar er zit wel degelijk een gedachte achter. Voor de wetgever (maar eigenlijk nog veel meer voor de rechter) draait het in het verkeer namelijk niet louter en alleen om verkeersregels. Autorijden is meer dan dat.

Een officier van justitie zei het ooit eens als volgt:

‘Iedere automobilist is op elk moment verantwoordelijk voor alle andere verkeersdeelnemers’

Deze zinsnede heeft er mee te maken dat een automobilist wettelijk zijn of haar verkeersgedrag altijd aan moet passen aan de omstandigheden.

En dat betekent dat een automobilist tegenwoordig op een drukke kruising in de binnenstad rekening moet houden met fietsers die door rood rijden. En met schoolkinderen die zich op hun beurt niet altijd aan de regels houden. Een automobilist moet zich wel drie keer bedenken voor hij kwaad of emotioneel in de auto stapt en zelfs een motor die je niet ziet, moet je voorrang verlenen. Bij het afslaan naar links is het altijd raadzaam eerst te stoppen om te kijken of er echt geen motorrijder in de buurt is. En een bord waarop een zebrapad staat, betekent eigenlijk  gewoon: gaspedaal los.

De reden dat justitie de vrachtwagenchauffeur uit Tilburg voor de rechter sleept, is niet om hem extra te straffen. Het is om aan een ieder duidelijk te maken wat de norm is. Dat autorijden enorm veel verantwoordelijkheid met zich mee brengt. Een verantwoordelijkheid die verder gaat dan het naleven van de regels.

Zoals een rechter het ooit zei: ‘Autorijden is topsport’

Persoonlijk vind ik dat we als samenleving veel eerder in moeten grijpen. Ik vind het onbegrijpelijk dat we tijdens het rijexamen geen inzicht geven in de juridische gevolgen van deelname aan het verkeer.

Ergens heb ik namelijk de hoop dat deze belastende kennis automobilisten maant tot voorzichtigheid.

Maar goed. Ik heb ook zo mijn momenten van naïviteit.

14 thoughts on “De dood in het verkeer

  1. Prima, dat je daar meerdere malen aandacht aan besteedt. Gezien het gedrag van veel automobilisten in het verkeer, lijkt het er op dat velen dit niet beseffen. Vreemd dat er zo weinig aandacht aan besteed wordt.

  2. @floep: dat hier niet meer aandacht voor is, komt denk ik omdat velen niet weten hoe de Wegenverkeerswet in elkaar steekt. Die kennis krijgen we tijdens onze rijlessen ook helemaal niet mee. Daarnaast zien mensen verkeersongelukken nog steeds als ongelukken waar niemand wat aan kan doen. In de praktijk zie je dat automobilisten er vaak wel wat aan kunnen doen. Bijvoorbeeld door voorzichtiger te rijden.

  3. Het excuus van: “ik kon er niets aan doen, want de situatie ter plekke was erg onoverzichtelijk en ik hield me aan de daar geldende max snelheid” klinkt plausibel maar is het dus niet. Dit heeft met inschattingsvermogen te maken, iets wat niet iedereen in voldoende mate beschikbaar heeft. Bij twijfel inderdaad voorzichtiger zijn, je bestuurd een potentieel moordwapen.

  4. Floep,

    Dat klopt. Juist bij een onoverzichtelijke verkeerssituatie moet je als automobilist je kansen vergroten door snelheid te minderen en beter te kijken.

    Je ziet in de binnenstad ook vaak dat automobilisten heel laat pas in de gaten hebben dat er iemand een zebrapad op wil. Ze duiken bijna verontwaardigd in de remmen. En dat terwijl elk zebrapad is voorzien van een duidelijk bord.

  5. Het is heel gemakkelijk om te oordelen en te veroordelen,het persoonlijk leed voor beide partijen is daar niet mee geholpen.Natuurlijk moet een bestuurder/bestuurster van een auto al het mogelijke doen om ongelukken te voorkomen,aan de andere kant moet het niet zo zijn dat bv een fietser als het ware een vrijbrief krijgt om regels aan zijn/haar laars te lappen,want de gemotoriseerde versie moet er maar beter om denken.
    Heb zelf een dergelijke tragedie moeten meemaken,waarbij de fietser geen achterlicht voerde,een tegenligger me verblinde en de uitspraak ook dood door schuld werd.Daar tegen in beroep gaan doe je niet,hoe je het ook went of keert,de fietser is door mij geraakt,overleden en zijn geliefden/familie zijn tot levenslang veroordeeld.Maar om er zelf mee te dealen is een hele klus,jezelf vertellen het was een ongeluk ook al heeft de rechter anders besloten,blijf je niet voor altijd schuldig voelen is een proces van jaren.
    Het enige wat je met zekerheid kan zeggen in een situatie als dit: het levert alleen verliezers op,nooit een winnaar

  6. @jelle:

    dat is zeker waar en er zitten hele schrijnende gevallen tussen.

    Maar ik ben het niet helemaal met je eens. Oordelen en veroordelen heeft wel degelijk nut. Misschien niet in alle gevallen, maar in veel gevallen is de automobilist wel degelijk aanmerkelijk onvoorzichtig geweest en ligt er een schuldvraag.

    Het is van belang dat de maatschappij daar stelling in neemt en benadrukt dat voorzichtigheid in het verkeer geboden is. Ik denk dat iedereen in het verkeer kan zien dat veel automobilisten op routine rijden en soms onnodige risico’s nemen. Het is goed dat mensen beseffen dat dit juridische gevolgen kan hebben.

    Dat gaat dan niet meer zozeer over leedtoevoeging, maar over normbevestiging.

  7. Chris,mijn reactie is natuurlijk gekleurd door ervaringen /gevoelens uit het verleden en natuurlijk heb je een punt als je zegt dat de maatschappij daar stelling in moet nemen,want de maatschappij ben jezelf.
    Ben je vrachtwagenchaffeur en vervloek je de fietsers die schijnbaar nog nooit van een “dode hoek” hebben gehoord of ben je fietser die denkt van “dode hoek” ? leuke woordspeling.
    Vaak is het maar net wie je spreekt,fietser of chauffeur,welke kant van de medaille staat diegene en wordt het verhaal daardoor gekleurd.
    As iedereen nu eens goed zijn/haar eigen verantwoordelijkheid oppakt?
    Oh ja as is verbrande turf kom jongens het leven gaat door.Klopt! ,maar laten we er eens iets van leren!!

  8. @jelle: voor je je verantwoordelijkheid neemt, moet je je verantwoordelijkheid kennen. Ik vrees dat veel automobilisten niet weten hoe (wettelijk) verantwoordelijk je moet zijn.

  9. Helemaal gelijk,geldt dat niet voor alle partijen?Kan nu wel gaan roepen je rijdt alleen fiets zeker? Das me te gemakkelijk.Iedere weggebruiker zou es een keertje op het zadel of chauffeursstoel moeten plaatsnemen,oftewel bekijk het eens vanuit een ander perspectief,levert vast interessante reacties op

  10. @jelle:

    Ik rij zowel op de fiets als in de auto. Ik moet wel zeggen dat ik specifiek door mijn werk veel en veel voorzichtiger ben geworden. Ik zie in iedere verkeerssituatie een potentiele rechtszaak en, belangrijker nog, ik zie vaak al snel waar de schuld ligt. En dat is meestal bij de automobilist.

    Dat idee maakt je wel voorzichtig!

  11. Anticiperen vriend anticiperen allways.Heb alles wat weten te ralativeren,zelf op jaarbasis tussen de 140/160000 km gereden en het beste advies wat ik kan geven is:ga er niet voor het gemak van uit dat die ander het wel ziet of iets dergelijks,vertrouw alleen jezelf en ja dan moet het voetje wat eerder van het pedaal

  12. De mens kan snel van rol wisselen. Zit men op de fiets, dan behoor je op dat moment toe aan het legioen der fietsers, met als vijand al het gemotoriseerde verkeer. Zit men later in de auto, dan is al dat langzame verkeer (w.o. fietsers en voetgangers) schorriemorrie. (Enigzins gechargeerd)
    De kunst is toch om het allemaal in een groter verband te zien.

  13. @floep: zeker waar, alleen loop je op de fiets minder kans om een automobilist dood te rijden….

  14. Ik merk dat ik regelmatig moeite mee heb om me op het verkeer voor me te concentreren wanneer er vlak achter mij een auto rijdt. Ik moet me er dan echt toe zetten om die bumperklever in mijn spiegel te vergeten en me te realiseren dat het gevaar in het verkeer (dat ik betrokken raak bij een ongeluk) voor mij ligt en niet achter mij.

Reageren mag

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s