Fruits of the poisonous tree

 UPDATE

Op 16 juni 2008 snellen agenten naar een huis in Stadskanaal. In de woning ligt een bewusteloze man. Zijn kameraden vertellen de politie dat er GHB in het spel is. Zij wijzen de agenten op de auto van de man, die voor de woning staat.

De agenten besluiten een kijkje te gaan nemen in de auto om zo meer duidelijkheid te krijgen over de status van de zieke patiënt. Wat kan hij hebben ingenomen waardoor hij nu zo van de wereld is?

Een korte blik in de auto maakt veel duidelijk. In de wagen ligt xtc,speed en GHB. Ook zien de agenten honderden gripzakjes en een weegschaal. Attributen die behoren tot de standaard uitrusting van een drugsdealer.

De bewusteloze man gaat eerst naar het ziekenhuis en meldt zich later op het politiebureau om zijn auto weer op te halen. Daar geeft hij meteen toe dat alle spullen in de wagen van hem zijn. Dealen? Ach, hij haalt wel eens wat op voor zijn vrienden. Meer moet er niet achter worden gezocht.

Drugs in zijn auto en een puntgave bekentenis. Kat in het bakkie, zou je zeggen.

Niet dus.

De bewusteloze man, laten we hem Arno noemen, heeft geluk. Hij ontmoet officier van justitie Fred Janssens. In de wandelgangen ook wel ‘Fredje Vrijspraak’ genoemd. Met respect uitgesproken, overigens. 

Janssens is een officier van de nieuwe lichting. Iemand die bij twijfel het voordeel aan de verdachte schenkt. Een realist en bovendien iemand die niet schroomt om fouten van politie of justitie ruimhartig toe te geven en er vervolgens naar te handelen.

Wat Janssens betreft is de rechtszaak tegen Arno nog helemaal niet zo klip en klaar. Uiteraard is het bewijs tegen hem wel aanwezig. De drugs zijn gevonden en er ligt een bekentenis.

Maar mogen we dat bewijs wel gebruiken?, zo vroeg de realistische officier zich vandaag af. Hebben we hier niet te maken met fruits of the poisonous tree?  

Oftewel: hebben de agenten in kwestie niet een boom geplant, waarvan de vruchten automatisch ongeschikt zijn om als bewijs te dienen?

Ja, zegt Janssens. Dat is zo. De agenten hebben de auto onderzocht in hun hoedanigheid als hulpverleners. Zij hadden geen redelijk vermoeden van schuld met betrekking tot de drugshandel. En wie geen redelijk vermoeden van schuld heeft, mag helemaal geen auto doorzoeken.

Het bewijs (de vondst van de drugs) is dus onrechtmatig verkregen en dat betekent dat het simpel niet mee mag tellen in de strafzaak.

Wat overblijft is dan de bekentenis van de verdachte. Die is niets waard. Niemand mag in Nederland veroordeeld worden op een eigen verklaring alleen.

Maar, zo riep Janssens vandaag zelf de vraag maar op, waarom breng ik deze man dan toch voor de rechter?

Omdat Janssens twijfelt. Misschien is het namelijk wel zo dat de rechter de zaak anders ziet. Misschien menen de rechters wel dat de agenten in eerste instantie weliswaar als hulpverleners aanwezig waren, maar na een korte blik in de auto toch een redelijk vermoeden van schuld hebben gehad, waarna ze verder op onderzoek gingen.

De rechtbank heeft, over twee weken, voorlopig het laatste woord.

UPDATE

En het laatste woord is er uit. De rechtbank geeft de officier van justitie groot gelijk. Bewijs is onrechtmatig en dus volgt vrijspraak.

11 thoughts on “Fruits of the poisonous tree

  1. Ik denk dat ik het toch met “Fredje Vrijspraak” eens moet zijn!

    En dan met name met de laatste allinea. Twijfel over de manier waarop het bewijs verkregen is en de toetsing van de rechtmatigheid aan de rechter overlaten.

    Is een in brand vliegende assimilatie lamp op een zolderkamer een reden om GEEN vervolging in te stellen? Je kwam immers binnen voor de brand.

  2. Politieman/vrouw ben je 24 uur per dag. Dus ook als je hulp verleent en je ziet zaken die niet kloppen, ingrijpen!! Er zijn veel zaken ontdekt via een “andere hulpvraag”. Een heftige lekkage, brand ed heeft al vaker een hennepplantage aan het licht gebracht. Wat is dan de keus? Loodgieter erbij halen en de rest er maar bij laten zitten?? Dacht het toch niet.

  3. @tinus: volgens mij gaat het er in deze niet zozeer om of je 24 uur per dag agent bent. Ook agenten mogen niet zomaar een huis binnen gaan of iemand fouilleren. Er moet altijd een aanleiding zijn.

    Je voorbeeld van een brand is een interessante. Strikt genomen zou de OvJ dan ook moeten concluderen dat er in eerste instantie geen redelijk vermoeden van schuld was.

  4. Dit is weer zo’n ultiem voorbeeld van hoe diep we in dit land zijn gezakt qua recht. Ik ga er verder niet eens meer op in, daar is dit te lachwekkend voor.

    Wat wel fijn is om te weten is dat als ik kennelijk met een doorgeladen automatisch geweer achterin mijn auto voor de oprit van paleis Soestdijk tijdens koninginnedag de sloot inrij, en dat ding vervolgens gevonden wordt door hulpverlenende agenten, ik vrolijk mag doorlopen.

    Ik zeg: HULDE.

  5. Wouter,

    Tegen de bewusteloze man in kwestie is vervolging ingezet. Het is aan de rechter om te toetsen of alle regels zijn toegepast.

    Ik zou er dus niet van uitgaan dat je met een doorgeladen geweer vrolijk door mag lopen.

    Verder zou ik deze gang van zaken niet lachwekkend willen noemen. Het is een officier juist te prijzen dat hij de regels goed naleeft. Die regels zijn er niet voor niets. Ze zijn er om de macht van de overheid binnen de perken te kunnen houden. De politie heeft (samen met justitie en de rechtbank) het recht om vergaande middelen in te zetten. Vrijheidsberoving, visitatie, het toepassen van geweld. Dat moet wel goed en rechtvaardig gebeuren.

    Al was het alleen maar omdat wij allemaal in een kwade dag zomaar van burger kunnen veranderen in verdachte.

    Verder heb je het steeds over het recht in ons land. Ik ken niet elk systeem ter wereld, maar weet wel dat de meeste systemen allemaal waarborgen in zich hebben om de rechten van de verdachte te garanderen. Ook in Amerika bestaan regels met betrekking tot huiszoekingen en dergelijke.

  6. @Chris pas echt interessant wordt het als in de kofferbak een lijk wordt aangetroffen waarvan de eigenaar van de auto vlot bekent dat hij de moordenaar is. Mocht Fred Janssens hier in gelijk hebben dan zou een wetswijziging geen kwaad kunnen. Net als bij de dronken doorrijder bij het ongeluk een paar weken terug.

  7. Jaap,

    Het gaat in deze louter om uitsluiting van het bewijs, niet om het al dan niet terecht vervolgen. Een lijk kan simpel een startpunt zijn. Samen met de verklaring van de eigenaar van de auto is er vast wel meer bewijs te vinden.

  8. Die regels in andere landen zijn van een hele andere orde dan hier. Ik zeg niet dat verdachten-bescherming een slecht principe is. Ik zeg alleen dat we daar hier veel, heelveel, nee extreem heelveel te ver zijn doorgeschoten in die bescherming. Een goed rechtssysteem streeft naar een zo laag mogelijk aantal veroordelingen van onschuldigen, terwijl daar tegenover staat dat schuldigen zoveel mogelijk WEL worden gestraft.

    Jij noemt dit soort praktijken rechtvaardig. Ik word hier heel triest van. Kennelijk is vrijspraak voor een dader die betrapt is en nota bene zijn misdaad zelf bekend heeft voor jou rechtvaardiger dan het straffen van bekennende daders.

    Het enige positieve dat ik uit jouw beschreven gevoel van rechtvaardigheid kan halen is dat het me wel weer een stuk duidelijker wordt wat je beweegredenen van het bijhouden van deze weblog zijn. Het spijt me het te moeten zeggen, maar je bent met je reactie volledig door de mand gevallen als de persoon die rechtvaardigheid nastreeft.

    Als ik er zo over nadenk zou het niet eens zo verkeerd zijn als dit soort figuren worden vrijgesproken. Levert een hoop media-aandacht op en zet het volk alleen maar verder op scherp naar de verkiezingen in 2011. Hoe meer van dit soort zaken, hoe harder de socialisten, communisten en religieuzen op hun bek zullen gaan.

  9. Wouter,

    Een recht is geen recht als je er uitzonderingen voor maakt. Dan spreken we over privileges.

    Je kunt niet zomaar de zorgvuldig opgestelde regels aan de kant schuiven omdat je een verdachte zo graag wilt veroordelen. Het systeem is in deze belangrijker dan de individuele zaak.

  10. De beste stuurlui staan aan wal.
    Gelukkig is inderdaad voor de wet een ieder gelijk.
    En is ‘Fredje Vrijspraak’ een echte magistraat.
    Deze magistrale opstelling zou echter geen uitzondering moeten zijn maar een regel.

  11. Zou de officier ook een meer praktische reden kunnen hebben om wel te vervolgen, maar vrijspraak te eisen? Ik denk daarbij aan dossiervorming. Bij vrijspraak is er immers ook een dossier dat deze spullen bij deze man zijn aangetroffen en dat hij zelf bekende. Wat ik maar wil zeggen is dat de verdachte vanaf nu zich wel twee keer mag bedenken om in drugs te handelen. Laat staan spullen in zijn auto te laten liggen. Ook al is er straks vrijspraak, vanaf nu is hij wel in het vizier van politie en justitie lijkt mij. Of praat ik nu poep? 🙂

Reageren mag

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s