Dubbel dossier

Aan het begin van een rechtszaak is iedereen onschuldig. Tot het tegendeel bewezen is. Mooi uitgangspunt. Nu de praktijk.

Geert is thuis in beleggingen. Ooit vloog hij de hele wereld over om miljoenen aan pensioengelden te laten groeien.

Nu heeft hij ineens een probleem. Hij is verdachte. Ergens in een beleggingstraject zou Geert iemand iets te nadrukkelijk hebben gevraagd bepaalde verliezen goed te maken.

Dat kun je overtuigingskracht noemen. Justitie noemt het afpersing.

De details van de zaak doen niet ter zake. De reactie van Geert wel.

Hij weet dat hij onschuldig is. Dat hij nooit iemand af heeft willen persen. Zijn familie weet dat. Zijn advocaat weet dat.

Maar Geert is geen domme man. En hij kwam na het lezen van het strafdossier tot de volgende conclusie.

‘Ik weet dat ik het niet gedaan heb. Maar ik kan me voorstellen dat een onafhankelijke rechter op basis van dit strafdossier wel tot de conclusie komt dat er iets aan de hand moet zijn geweest’

Een verontrustende gedachte. Voor Geert. Maar eigenlijk voor ons allemaal.

Wat Geert betreft deugt er iets niet helemaal in ons rechtssysteem. Een rechter heeft het namelijk te doen met een dossier dat gemaakt is door mensen die heel hard hun best doen om de waarheid te dienen, maar uiteindelijk wel de overtuiging hebben dat iemand schuldig is.

Kort en goed: belastend bewijs is nogal dominant aanwezig in een strafdossier.

Waarom, zo vraagt de gewezen belegger zich af, maakt de politie in elke zaak niet twee dossiers? Waarom niet een stapel papieren met belastende informatie tegenover een stapel papieren met ontlastende informatie?

En laat de rechter dan maar kiezen.

Geert gaat wellicht wat kort door de bocht. In een strafdossier zitten soms ook ontlastende verklaringen.

Maar hij heeft wel een punt. En een goed punt ook.

Nog niet zo lang geleden kwam een officier van justitie met een opmerkelijk standpunt. De officier vond dat bepaalde tapverslagen niet in een dossier hoeven te worden gestopt. ‘We hebben er immers ook geen resultaten mee geboekt’

Wat de officier eigenlijk wil zeggen is dat de taps niet in het dossier zitten omdat ze niet kunnen worden gebruikt voor een veroordeling.

De advocaat in deze zaak was dan ook terecht boos. Want wat als de bewuste taps ontlastend zouden zijn geweest? En hoe kunnen we dat nu nog controleren?

Terug naar Geert.

Je kunt natuurlijk zeggen dat Geert Gekke Henkie is. Dat hij ons een rad voor ogen draait.

Dat kun je zeggen. Maar hij werd onlangs wel op alle punten vrijgesproken.

Een succesje voor het systeem. Maar het laat ons wel met een wat benauwende vraag:

Hoe lastig is het eigenlijk voor een rechter om te geloven in onschuld op basis van een belastend dossier?

4 Responses to Dubbel dossier

  1. ellen schreef:

    Ik vind je taalbegaafd en vind het bovendien ook heel knap van je dat je ‘de achterkant van het gelijk’ nooit uit het oog verliest. Complimenten!

  2. Gerda schreef:

    Ik heb zelf in het piepieklein zoiets meegemaakt omdat ik niet in de rechtzaal aanwezig kon zijn i.v.m. behandeling kw.aardige tumor.
    Ik werd gedaagd dag voor kerst en na nieuwjaar moest ik verschijnen. En ik kreeg gelijk, alleen de rechter maakte een klein foutje, het ging over servicekosten en de rechter zei en dacht waarschijnlijk dat wij dit met de afrekening terug hadden gekregen. Alleen gaat de nieuwe periode 1 januari nog niet in bij onze verhuurder, dan is de afrekening niet klaar. Foutje van de rechter. Maar omdat het bedrag beneden
    € 500,00 is kun je niet in beroep. Dus schuldig en betaald u de rekening maar, die kwam helaas wel boven de € 500,00.
    Inschattingsfout van mij, ik dacht dat een rechter wel kon nadenken en dat het zo overduidelijk was. Het stond wel op de afrekeningpapieren.
    Dit is piepieklein vergeleken bij de zaken die jij allemaal zo mooi beschrijft.

  3. rcsmit schreef:

    Maar het is toch aan de verdachte (beter gezegd zijn advocaat) om het mapje ‘ontlastende informatie’ aan de rechter te geven?

  4. Lucas Roorda schreef:

    Nee, dat is het niet, om drie redenen (pas op, juristenpraat). Ten eerste zou iemand sowieso niet zijn onschuld hoeven te bewijzen – het is aan de staat, dus de OvJ, om de schuld te bewijzen. Natuurlijk valt op dat principe het nodige af te dingen, maar de kern lijkt me nog steeds overeind staan. Ten tweede heeft de OvJ in ons systeem een magistratelijke rol toebedeeld gekregen, dwz, hij wordt verondersteld beide kanten te onderzoeken en een compleet verhaal te presenteren. Dit in tegenstelling tot een adversair of accusatoir systeem, waarbij het meer lijkt op civiel recht: twee kanten die hun eigen verhaal presenteert.

    Het gevolg is punt drie: dat de advocaat maar heel beperkt de mogelijkheid heeft om zelf onderzoek te doen. Dat moet hij verzoeken via de OvJ, of op zitting via de rechter, maar wil dat toegestaan zijn dan moet hij aan een aantal eisen voldoen, vervat in respectievelijk het belangencriterium (er moet een belang voor de verdediging zijn) en het noodzaakscriterium (het is noodzakelijk voor de verdediging dat het onderzoek gedaan wordt). Ons rechtssysteem, en vooral de financiering daarvan, is er niet op berekend dat advocaten op eigen houtje onderzoek doen. Er zijn nogal wat advocaten die dat niettemin wel proberen, maar zelfs als je de mazzel hebt dat jouw advocaat daar financieel en organisatorisch toe in staat is, is het maar de vraag of die onderzoeksresultaten door de rechter serieus worden genomen.

    Je ziet nu iets vergelijkbaars in de Puttense Moordzaak: in hoger beroep is Ron P. veroordeeld, mede vanwege uitlatingen die het slachtoffer in haar dagboek (ter zitting beschreven als ‘de schriftjes’) zou hebben gedaan. Uit dat dagboek zijn fragmenten ter inzage gegeven aan de verdediging, verspreid over het dossier. De rest niet, want ‘daar zagen we geen belang in’. Ergo, omdat de OvJ er niets in herkende moet de verdediging maar aannemen dat het wel zo zal zijn, terwijl de verdachte erop wordt veroordeeld. Dat is één van de meest scheve aspecten aan ons huidige strafproces, dat we een inquisitoir systeem zijn waar de OvJ zich accusatoir gedraagt.

Reageren mag

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: