Dol op slachtoffers

We zijn in Nederland dol op slachtoffers en we willen het liefst dat ze oneindig veel meer rechten krijgen in de rechtszaal. Dat klinkt heel nobel.

Maar het klopt niet.

Het is misschien wat theoretisch om te zeggen, maar een rechtszaak kent geen daders. Een rechtszaak kent in eerste instantie alleen maar een verdachte. Een man of vrouw die volgens het Openbaar Ministerie (OM) een slachtoffer heeft gemaakt.

Daar kun je veel waarde aan hechten en minstens zo veel verontwaardiging aan ontlenen. Het punt is alleen dat het OM helemaal niet de instantie is die uitmaakt of iemand een ander tot slachtoffer heeft gemaakt. Dat doet een rechtbank.

Ik heb de huidige gang van zaken altijd wat ridicuul gevonden. Een verdachte komt de rechtszaal binnen en krijgt – soms tot vervelens toe – van de rechters te horen dat zij ‘nog helemaal niets vinden van de zaak’.


,,We hebben het dossier doorgenomen en nu willen we graag van u weten wat er klopt en wat niet. Heeft u het gedaan of niet? Wij hebben daar nog geen mening over. De officier gaat straks zeggen wat hij er van vindt en uw advocaat doet voor u het woord. Dan krijgt u het laatste woord.”

Zo gaat het in de rechtszaal en steeds vaker hoort een aanwezig slachtoffer ook deze woorden aan.

En dat is gek. Alsof je de beker van een sportwedstrijd al uitreikt als de wedstrijd pas halverwege is.

Maar daar blijft het niet bij. De voorstellen blijven ons om de oren vliegen. Uitbreiding van het spreekrecht. Invloed van het slachtoffer op de strafmaat. Storten van schade waar de dader niets mee te maken heeft.

Het kan blijkbaar allemaal tegenwoordig. Allemaal om het heilige slachtoffer te beschermen.

Begrijp me goed. Ik vind persoonlijk dat het slachtoffer nog veel meer rechten en hulp dient te krijgen. Maar niet tijdens het strafproces. Omdat we dat proces nu eenmaal met goede redenen in handen hebben gegeven van een onpartijdig instituut. Juist omdat rechtvaardigheid twee kanten heeft. En misschien nog wel meer ook.

Tijdens het proces is het slachtoffer simpel niet meer dan een partij. Met belangen. Die soms niet eens stroken met de waarheid. Laat de officier van justitie die belangen van het slachtoffer behartigen. Met een kritische en rechtvaardige blik. Met een niet door emoties vertroebelde kijk op het dossier.

Dat gaat al jaren meer dan uitstekend.

En laat het dan aan de rechter over om een afgewogen beslissing te nemen. Om de schuld of onschuld van een verdachte vast te stellen.

En begin dan pas aan het slachtoffer. Zet na het vonnis de rechtszaak nog een keer op de agenda. En zet nu het slachtoffer centraal. Laat hem of haar het woord voeren. Een schadevergoeding indienen. Geef hem een advocaat mee. Slachtofferhulp. Een letselexpert.

Bedenk het maar.

Slachtoffers zijn nu namelijk achteraf vaak helemaal niet zo blij met een rechtszaak. Ze zien en horen hoe alle aandacht gaat naar de verdachte. Hoe een advocaat de rol van de verdachte kleiner maakt en die van het slachtoffer groter. Die rol zal ondanks alle voorstellen niet veranderen. De slachtoffers zullen in de toekomst wellicht met nog meer frustratie achterblijven.

Omdat inspraak in de strafmaat door rechters terzijde zal worden geschoven.

Mijn voorstel is niet nieuw. Maar wel vrij simpel.

Knip een rechtszaak in twee stukken.

En neem na het vaststellen van de schuld rustig en weloverwogen een besluit waar het slachtoffer echt wat mee kan.

8 thoughts on “Dol op slachtoffers

  1. Het lijkt me inderdaad logisch om het slachtoffer pas een rol te geven als is vastgesteld dat de verdachte het aan hem verweten feit heeft begaan. Daarna mag de rol van het slachtoffer flink worden uitgebreid. Zo zou ik dan een spreekrecht zonder beperkingen qua inhoud (behalve strafbare uitingen) en een advies over de strafmaat een goed plan vinden. Overigens is in de USA al een vergelijkbaar systeem waarbij het proces al in tweeën is geknipt, de jury stelt vast of de verdachte schuldig is en de rechter bepaalt daarna de straf.

  2. Een scheiding van de behandeling van de strafzaak tegen de verdachte en daarna gevolgtrekking voor het slachtoffer lijkt me zinnig en kies. Alleen begrijp ik de titel niet, wat wordt bedoeld met “dol op slachtoffers”, wie is er dol op slachtoffers? Zo lijkt het een beetje alsof slachtoffers zich wentelen in hun slachtofferschap, maar dat haal ik niet uit jouw stuk. Overigens een goed stuk om over na te denken bij het OM, ministerie van justitie, advocaten etc. .

  3. Alsof t n dader die zijn/haar strafmaat al te horen heeft gekregen ook nog maar iets boeit wat t slachtoffer te zeggen heeft en de argumenten van slachtoffer waarom deze vindt hij/zij straf verdiend wat m aangedaan is,,,
    Bovendien verdachten krijgen ook steeds gelegenheid aan te voeren waarom en welke omstandigheden achtergrond ze tot n daad kwamen,om tot mindere strafmaat te komen,dus niks mis mee dat slachtoffer daar tegenover mag staan wat voor leed diegene aangedaan heeft!

  4. Openbaar ministerie en politie, zijn verre van eerlijk, ze jagen de slachtoffers met losse beloften de rechtbank uit..Het OM Mevr Petra H. beloofde ons dat de moordenaar van Aswintha ver weg in het zuiden van NL zou worden geplaatst, Het moet zo zijn als een dader verkast van gevangenis moeten de slachtoffers of nabestaanden hier van op de hoogte worden gebracht..Mijn dochter een gehuwd met de moordenaar kon haar vertellen welk adres ze woonde terwijl het geheim zou blijven en als klap op de vuurpijl liet het OM ons nog meer vallen..plaatste de moordenaar 10 minuten rijden van haar huis af…..Het OM had al eens gezegd mocht hij dichtbij zitten en hij zou uitbreken dan had hij tijd genoeg om zijn dodenlijstje af te werken, waarom mijn dochter mijn zoon een vriend en ik…Wetend dat de moordenaar geen spijt kent zal hij ons doden als hij uitbreekt..Dus de deuren maar gebarricadeerd,en op slot, spijkers met prikkers aan beide kanten in de deur en de schutting geslagen…Maar daar maakt het OM zich niet druk om zijn immers maar slachtoffers stellen niks voor
    Dus OM en politie zorgen voor de nodige onrust in de familie,
    Krijg het gevoel dat ze me uitdagen om wat te gaan doen met de moordenaar…..Maar zo lelijk denkt politie en justitie toch niet? of?????

    Politie en Justitie zo krijgen jullie nog meer mensen tegen jullie, of is dat de bedoeling?

  5. Vandaag op rechtspraak.nl: “De Raad voor de rechtspraak wil een proef houden met opsplitsing van het strafproces, waarbij eerst wordt vastgesteld of de verdachte schuldig is en tijdens een tweede zitting over de strafmaat wordt gesproken. Slachtoffers kunnen dan vrijer praten omdat de eventuele verdenking dat rechters beïnvloed worden door hun heftige emoties, en dus niet onpartijdig oordelen, niet optreedt.”

  6. @ Ayla,

    Het OM kan helemaal niets beloven omdat het niet gaat over de plaatsing van veroordeelden.
    OM en politie verzuimen stelselmatig slachtoffers en nabestaanden te informeren wanneer veroordeelden op proefverlof gaan of zelfs vervroegd vrijkomen.
    Kennelijk vindt men dat niet nodig ondanks dat veel slachtoffers en nabestaanden terecht in angst leven.
    Het is tekenend voor het totale gebrek aan medeleven met de slachtoffers en hun nabestaanden.
    Politie en OM zijn niet gewend verantwoording af te leggen over hun werkwijze. Het zijn typische monopolisten die hun eigen gang gaan.

    Wat heeft het voor zin slachtoffers te betrekken bij een strafzaak?
    Zolang de verdachte niet in hoogste instantie is veroordeeld is hij of zij slechts verdachte.
    De rechter toespreken in de hoop dat men in staat is het leed duidelijk te maken dat door de verdachte zou zijn aangericht?
    Dat valt eerder onder de verantwoordelijkheid van de OvJ.
    Daar ligt ook de oplossing om slachtoffers te betrekken bij de strafzaak. Maak het OM toegankelijk voor slachtoffers en zorg ervoor dat het meer is dan een gewillig oor.
    Laat het OM ook uitleggen wat de mogelijkheden en kansen zijn voor een veroordeling.
    De strafmaat ligt slechts vast in de maximum straf die opgelegd kan worden.
    Goede voorlichting op dat gebied kan ook helpen de uitspraak die nog moet volgen beter te begrijpen.

Reageren mag

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s